Unsplash free
Gotowe szafy projektuje się dla przeciętnego mieszkania i przeciętnej rodziny, a takiej rodziny nikt nigdy nie spotkał. Jedni mają dwadzieścia par butów, inni sprzęt wędkarski, jeszcze inni zapas słoików z przetworami, które w wielu domach od pokoleń robi się latem, żeby starczyły do wiosny.
Zanim więc pomyślisz o frontach i kolorach, spisz uczciwie, co naprawdę przechowujesz. Nie to, co „powinno się” mieć w szafie, tylko to, co masz: ubrania na wieszakach i ubrania składane, buty, pościel, walizki, odkurzacz, deskę do prasowania, ozdoby świąteczne i torbę z kablami, której nikt nie otwierał od przeprowadzki. Taka lista powie Ci więcej niż jakikolwiek katalog, a dobremu projektantowi zaoszczędzi połowę pytań.
Przegląd zawartości szafy nie powinien kończyć się przełożeniem wszystkiego do worków, które potem miesiącami czekają w przedpokoju. Mieszkańcy Siedlec mogą przekazać zużytą odzież i tekstylia do PSZOK-u przy ul. Brzeskiej 110, wskazanego na miejskiej stronie dotyczącej gospodarki odpadami.
Rzeczy w dobrym stanie warto najpierw spróbować sprzedać albo oddać komuś, kto ich potrzebuje. Dopiero po takim porządkowaniu policz ubrania na wieszakach, stosy pościeli i pudła sezonowych dodatków. Może się okazać, że nie potrzebujesz osobnej garderoby, tylko lepszego wnętrza obecnej szafy. A jeśli rzeczy nadal jest dużo, projektant dostanie listę tego, co rzeczywiście ma pomieścić zabudowa, zamiast projektować dodatkowe półki na ubrania, których od lat nie nosisz.
Szafa wnękowa to zabudowa wpasowana w konkretne miejsce, od podłogi do sufitu i od ściany do ściany. Nie ma widocznych bocznych ścianek, nie zbiera kurzu na górze, nie zostawia szpar, a we wnętrzu wygląda jak jego część, a nie mebel dostawiony w ostatniej chwili. Sprawdza się wszędzie tam, gdzie przestrzeń jest ograniczona i trzeba wykorzystać ją w całości: w przedpokoju, w sypialni, w pokoju dziecka. Często jedna dobrze zaprojektowana szafa wnękowa zastępuje dwie albo trzy wolnostojące, a przy okazji oddaje kawałek podłogi, który wcześniej zajmowały ich boki i szpary.
Najwięcej zyskuje się jednak tam, gdzie gotowe meble po prostu nie wejdą. W domach jednorodzinnych w podsiedleckich gminach, takich jak Zbuczyn, Skórzec czy Kotuń, poddasze użytkowe to częsty wybór. Skosy dają przytulny klimat, ale przechowywanie pod nimi przypomina łamigłówkę. Tu zabudowa robiona na zamówienie ma wyraźną przewagę, bo stolarz dopasowuje korpus do kąta skosu, a każdy centymetr zamienia w półkę albo szufladę. Pod najniższą częścią skosu świetnie sprawdzają się szuflady na pościel i ubrania sezonowe, wyżej szafki z drzwiami, a w najwyższym miejscu drążek na wieszaki.
Podobnie jest z przestrzenią pod schodami, która w wielu domach służy za schowek na wszystko, co nie zmieściło się gdzie indziej. Wysuwane szuflady pod kolejnymi stopniami potrafią pomieścić buty całej rodziny, a wyższa część może stać się małą szafą na kurtki.
Garderoba, czyli osobne pomieszczenie albo wydzielona część pokoju przeznaczona tylko na ubrania i przebieranie się, brzmi jak luksus. W rzeczywistości bywa najrozsądniejszym rozwiązaniem w całym domu. Warto o niej pomyśleć, gdy:
w sypialni brakuje miejsca jednocześnie na łóżko, szafki nocne i szafę,
ubrań i butów jest tyle, że szafy wnękowe musiałyby zająć całe ściany,
w domu jest mały pokój bez konkretnego przeznaczenia,
chcesz, żeby w sypialni było spokojnie, bez frontów dominujących we wnętrzu.
Ile miejsca potrzeba? Mniej, niż się wydaje, bo zabudowa wykorzystuje ściany od podłogi do sufitu. Najważniejsze jest wygodne przejście, czyli miejsce, w którym staniesz, przebierzesz się i otworzysz szufladę. Poniższe wartości są orientacyjne i dobry projektant dopasuje je do Ciebie, ale pozwalają szybko ocenić, czy pomysł ma sens:
| Element | Orientacyjny wymiar |
| głębokość szafy na wieszaki | około 60 cm |
| szerokość przejścia | co najmniej 70-90 cm, więcej, jeśli chcesz się w środku przebierać |
| garderoba jednostronna (szafa + przejście) | pas pomieszczenia szeroki na mniej więcej 150 cm |
| wolna wysokość pod drążkiem na długie płaszcze i sukienki | mniej więcej 150-170 cm |
| wolna wysokość pod drążkiem na koszule i marynarki | około 100 cm |
Taki pas często da się odciąć od dużej sypialni lekką ścianką albo zamknąć zwykłymi drzwiami przesuwnymi. W garderobie dwustronnej zabudowa stoi przy dwóch ścianach naprzeciw siebie, w układzie w kształcie litery U - przy trzech. Im więcej ścian zajmujesz, tym bardziej liczy się szerokość przejścia. Oprócz wymiarów dobry stolarz zapyta Cię o to, jak się poruszasz w tym pomieszczeniu: czy przebierasz się w środku, czy tylko wyjmujesz ubrania, czy potrzebujesz lustra, czy ma tam stanąć pufa.
Fronty decydują o tym, jak szafa wygląda. O tym, czy jest wygodna, decyduje wnętrze. Różnica w długości ubrań, widoczna w tabeli powyżej, pokazuje, dlaczego jeden drążek na całą szerokość szafy marnuje sporo miejsca: pod koszulami zostaje wtedy pół metra pustego powietrza, które można zająć drugim drążkiem albo szufladami. Swetry i koszulki lepiej leżą w niskich stosach, bo z wysokich wyjmuje się je z trudem i wszystko się przewraca. Bielizna, skarpety, paski i biżuteria najlepiej czują się w szufladach z przegródkami, a buty na wysuwanych półkach.
Do tego zasada wysokości, prosta jak budowa cepa:
To, czego używasz codziennie, trzymaj między ramionami a kolanami. Wyżej trafia to, co sezonowe, a na samą górę to, po co sięgasz raz w roku, na przykład walizki.
Dwie rzeczy wydają się dodatkami, dopóki ich nie zabraknie. Pierwsza to światło. Taśma LED włączająca się przy otwieraniu drzwi bardzo szybko przestaje być gadżetem, zwłaszcza gdy o szóstej rano szukasz granatowej koszulki wśród czarnych. Zasilanie najlepiej zaplanować razem z projektem, bo przewód łatwiej ukryć w korpusie niż prowadzić po ścianie. Tam, gdzie nie ma gniazdka, sprawdzą się lampki akumulatorowe z czujnikiem ruchu.
Druga to drzwi. Przesuwne ratują wąskie przedpokoje, w których skrzydło uchylne nie miałoby gdzie się otworzyć. Uchylne dają za to pełny dostęp do wnętrza naraz. Wybór zależy po prostu od tego, ile miejsca jest przed szafą.
Osobnym przypadkiem jest wąski przedpokój w bloku albo w szeregowcu, gdzie na szafę o głębokości sześćdziesięciu centymetrów zwyczajnie nie ma miejsca. Wtedy zamiast klasycznego drążka biegnącego wzdłuż szafy stosuje się wieszak wysuwany do przodu, na którym ubrania wiszą prostopadle do frontu. Szafa może być wyraźnie płytsza, a kurtki i płaszcze nadal mieszczą się bez zgniatania.
Podobną elastyczność warto zaplanować w pokoju dziecka. Regulowana wysokość drążków i półek sprawia, że ta sama szafa posłuży przedszkolakowi, który sam sięga po bluzę, i nastolatkowi, którego ubrania mają już dorosłą długość. Przestawienie drążka o czterdzieści centymetrów wyżej to kwadrans pracy, a nowa szafa to zupełnie inny wydatek.
Gotową szafę możesz mieć w domu jeszcze dziś, a meble robione na zamówienie trzeba zaprojektować i wyprodukować, co zajmuje zwykle kilka tygodni. Jeśli mieszkasz gdzieś na rok czy dwa, gotowe meble mogą wystarczyć. Jeśli to dom na lata, szafa dopasowana do skosów, wnęk i Twoich rzeczy odpłaci się każdego ranka.
A przestrzeń po wyniesieniu starych szaf szybko znajdzie zastosowanie: na rower, na kącik do czytania albo po prostu na odrobinę oddechu. Byle nie na kolejną szafę na rzeczy „na chwilę”.
Artykuł przygotowany przy współpracy z rodzinną pracownią stolarską Kris Meble z Wołomina.
