Nie wszystko widać na pierwszy rzut oka. Siedlecka młodzież o emocjach i presji

Nie każda trudna sytuacja jest widoczna na pierwszy rzut oka. W Zespole Szkół Ponadpodstawowych nr 2 w Siedlcach rozpoczęła się kolejna edycja kampanii „Widzę – Rozmawiam – Reaguję. O zagrożeniach czyhających na współczesną młodzież”. Podczas pierwszych warsztatów uczniowie rozmawiali m.in. o presji otoczenia, ukrywaniu emocji, złości, agresji i stawianiu granic. Organizatorzy zwracają uwagę, że czasem pierwszym krokiem do udzielenia komuś pomocy jest po prostu zauważenie, że dzieje się coś niepokojącego.

Młodzi ludzie każdego dnia funkcjonują wśród rówieśników, mierzą się z oczekiwaniami otoczenia, stresem i własnymi emocjami. Nie zawsze jednak łatwo jest powiedzieć wprost, że coś jest nie tak. Właśnie dlatego tegoroczna kampania koncentruje się nie tylko na samych zagrożeniach, ale również na umiejętności rozpoznawania emocji, rozmowie i odpowiedzialnym reagowaniu.

Pierwsze zajęcia pokazały, że rozmowa o trudnych doświadczeniach nie musi oznaczać publicznego ujawniania osobistych historii. Równie ważne może być stworzenie bezpiecznej przestrzeni, w której każdy może zastanowić się nad własnymi reakcjami i sposobem radzenia sobie z emocjami.

Co kryje się za maską?

Pierwsze warsztaty w ramach tegorocznej edycji kampanii odbyły się w Zespole Szkół Ponadpodstawowych nr 2 w Siedlcach. Zajęcia poprowadziły Edyta Biarda, dyrektor Centrum Kształcenia Ustawicznego w Siedlcach, oraz podkom. Barbara Jastrzębska z Komendy Miejskiej Policji w Siedlcach.

Uczniowie klas drugich pracowali nad tematem „Maska czy tarcza?”. Rozmawiali o sytuacjach, w których młody człowiek może ukrywać swoje prawdziwe emocje albo przyjmować określoną rolę, aby zdobyć akceptację grupy lub uniknąć odrzucenia.

Podczas ćwiczeń zastanawiali się, jakie konsekwencje może mieć ciągłe udawanie kogoś, kim nie jest się w rzeczywistości. Analizowali również różnicę między przyjmowaniem pozy „twardziela” czy błazna a świadomym stawianiem granic i asertywnym reagowaniem.

Wykorzystane podczas zajęć karty pracy pozwalały uczniom indywidualnie przyjrzeć się własnym zachowaniom, emocjom i sytuacjom, w których mogą zakładać różnego rodzaju „maski”.

Emocje pod powierzchnią

Uczniowie klas trzecich zajęli się natomiast złością i agresją. Zajęcia „Bagaż na całe życie” koncentrowały się na tym, co może znajdować się za gwałtowną reakcją i jakie emocje mogą prowadzić do narastania napięcia.

Młodzież rozmawiała o lęku, bezsilności i innych trudnych stanach, które – jeśli pozostają nierozpoznane i niewyrażone – mogą wpływać na zachowanie. Jedno z ćwiczeń polegało na symbolicznym określeniu własnego „bagażu emocjonalnego”.

W kolejnej części warsztatów uczniowie przyglądali się automatycznym reakcjom, jakie mogą pojawiać się w sytuacjach stresowych. Chodziło o lepsze rozpoznanie własnych mechanizmów reagowania i zastanowienie się nad tym, co można zrobić, zanim emocje przejmą kontrolę.

Kiedy złość przejmuje kontrolę

Jednym z założeń warsztatów było pokazanie, że trudne emocje same w sobie nie są czymś, czego należy się wstydzić. Złość, frustracja czy lęk mogą być sygnałem, że człowiek doświadcza sytuacji, z którą trudno mu sobie poradzić.

Znaczenie ma natomiast sposób, w jaki na te emocje odpowiadamy. Rozpoznanie własnego stanu i nazwanie tego, co się dzieje, może być pierwszym krokiem do znalezienia bezpieczniejszego sposobu działania.

Nie wszystko widać

Ważną częścią zajęć była możliwość zachowania prywatności. Ćwiczenia wykonywane przez uczniów miały przede wszystkim charakter indywidualny. Nie chodziło o publiczne dzielenie się osobistymi doświadczeniami, lecz o stworzenie przestrzeni do własnej refleksji.

Materiały, na których pracowali uczniowie, zabrali ze sobą po zakończeniu zajęć. To rozwiązanie podkreślało, że praca nad własnymi emocjami może być procesem osobistym i wymagającym czasu.

Zauważ. Zapytaj. Zareaguj.

Hasło „Widzę – Rozmawiam – Reaguję” odnosi się również do relacji z innymi. Organizatorzy chcą zwrócić uwagę młodzieży na sygnały, które mogą wskazywać, że ktoś z jej otoczenia przeżywa trudności.

Nie każda zmiana zachowania oznacza poważny problem, ale wycofanie, izolowanie się, nagłe zmiany nastroju czy trudności z kontrolowaniem emocji mogą być powodem, by zainteresować się drugą osobą.

Reakcja nie zawsze oznacza konieczność samodzielnego rozwiązania czyjegoś problemu. Czasem wystarczy rozmowa, uważne wysłuchanie i wskazanie osoby lub miejsca, w którym można uzyskać odpowiednie wsparcie.

To dopiero początek

Spotkania w ramach kampanii mają odbywać się również w kolejnych siedleckich szkołach ponadpodstawowych. Inicjatywę wspólnie realizują Centrum Kształcenia Ustawicznego w Siedlcach, Komenda Miejska Policji w Siedlcach oraz IPA Siedlce, przy wsparciu Miasta Siedlce. Honorowy patronat nad kampanią objął prezydent Siedlec Tomasz Hapunowicz.

Jej przesłanie można sprowadzić do trzech prostych słów: widzieć, rozmawiać i reagować. Bo czasem pomoc zaczyna się od pozornie niewielkiego gestu – zauważenia drugiego człowieka i pytania, czy wszystko w porządku.

Źródło zdjęć: KMP w Siedlcach