Strategia czy malowanie trawy na zielono?

Radni przyjęli „Strategię rozwoju Miasta Siedlce na lata 2025-2035”. Ma pokazywać, w którą stronę powinniśmy się rozwijać, i ułatwiać zdobywanie pieniędzy na inwestycje. Nie wszyscy uważają jednak, że ten drogowskaz ustawiono właściwie. Na ostatniej sesji uchwała o przyjęciu dokumentu wywołła spór o liczby, ambicje i udział radnych w przygotowaniu dokumentu.

Co ważne, strategia rozwoju to nie wykaz ulic do remontu czy obietnica, że za kilka lat stanie nowa szkoła. Ma raczej odpowiedzieć na pytanie, jakie miasto ma być w przyszłości i co samorząd powinien robić, aby tę wizję urzeczywistnić. Inwestycje trzeba będzie dopiero zaplanować, wycenić i znaleźć na nie pieniądze. Strategia ma pomóc ustalić priorytety i otworzyć drogę do ubiegania się o dotacje.

Miasto za dziesięć lat

Autorzy siedleckiej strategii przyjrzeli się mieszkańcom, szkołom, pracy, finansom, drogom, zabudowie i środowisku. Wzięli też pod uwagę opinie z ankiet. Z tej diagnozy wyprowadzili obraz miasta, do którego warto dążyć: przyjaznego mieszkańcom, silnego gospodarczo, otwartego na nowe rozwiązania i szanującego własną historię.

W dokumencie wyznaczono też główne cele: lepsze warunki życia, rozwój gospodarki, wygodniej urządzoną przestrzeń miejską oraz ochronę środowiska i przygotowanie na zmiany klimatu. Pod nimi zapisano 52 kierunki działań, dotyczące m.in. zdrowia, szkół, pracy, terenów inwestycyjnych, transportu, parkingów, zieleni i spraw urzędowych.

Konkretne przedsięwzięcia mają być określane w kolejnych planach i budżetach. Postępy będą oceniane co roku, a szerszy przegląd strategii zaplanowano na 2030 r. Wskazano, co należy mierzyć, ale nie wszystkie liczby pozwalające ocenić sukces ustalono już teraz.

Dokąd zmierzamy?

I tu właśnie zaczęły się schody. Na sesji Rady Miasta 29 września najostrzej dokument ocenił Maciej Drabio. Jak stwierdził, strategia bardziej opisuje życzenia niż cele. Zarzucił autorom zbyt optymistyczne przedstawienie finansów, niedostateczne omówienie zadłużenia, problemów z jakością powietrza i zaległości w cyfryzacji. – To wygląda trochę jak malowanie trawy na zielono – podsumował.

Radny kwestionował aktualność danych o ludności. W strategii przyjęto niecałe 75 tys. mieszkańców według statystyk za 2024 r. Drabio powołał się na nowsze opracowanie GUS wykorzystujące tzw. ślady życia, czyli informacje z różnych rejestrów. Wynika z nich, ze Siedlczan jest ok. 80,8 tys. – To tak, jakby nam znikły 3 Zbuczyny – dodał więc., wskazując, że może to mieć znaczenie choćby przy ustalaniu liczby osób płacących za odpady. Chciał również szerszego spojrzenia na obecność cudzoziemców i wynikające z niej potrzeby społeczne. Strategia powinna, jego zdaniem, przygotowywać miasto na skutki zmian.

Najważniejszy zarzut dotyczył jednak tego, jak sprawdzić, czy za dekadę cokolwiek udało się osiągnąć. Drabio przywołał Łomżę, która w podobnym dokumencie zapisala, ile inwestycji miasto miało na początku, a ile chce mieć na końcu obowiązywania strategii. A w siedleckiej strategii? – We wszystkich kategoriach mamy tylko pobożne życzenia – przekonywał Maciej Drabio.

Według strategii wartości początkowe i docelowe mają być doprecyzowane podczas jej realizacji. Drabio uznał, że radni nie powinni oddawać tych rozstrzygnięć urzędnikom. Krytykował również konsultacje: w badaniu ankietowym wzięło udział 677 osób. Jego zdaniem można było szerzej wykorzystać internet, aby zainteresować mieszkańców przyszłością miasta.

– Chcę mieć konkretną strategię, gdzie będą konkretne mierzalne cele, gdzie będziemy mówili gdzie jesteśmy i dokąd zmierzamy – podsumował, zapowiadając głosowanie przeciw.

Czy wyjadą i przejadą?

Nie tylko Drabio domagał się konkretów. Robert Gryczka pozytywnie oceniał szeroki zakres dokumentu, ale pytał, które spośród 52 kierunków mają największą szansę zatrzymać młodych ludzi w Siedlcach. Przypomniał prognozę GUS, według której liczba Siedlczan może do 2050 r. osiągnąć poziom tylko 67,4 tys. Proponował mocniejsze powiązanie Uniwersytetu w Siedlcach z lokalnymi firmami. Chciał też wiedzieć, czy miejskie zamierzenia ustawiono w jakiejś kolejności.

Do przyczyn wyjazdów nawiązał Adam Tomczuk. Jak przekonywał, wielu Siedlczan pracuje poza miastem, a młodzi mogą już nie wrócić. Mówił o braku terenów inwestycyjnych i możliwościach, które stwarza autostrada.

Z kolei Ewa Grzegrzółka chciałaby w strategii wyraźniej zobaczyć miasto bez korków. Wskazywała na potrzebę nowych połączeń między ulicami, parkingów oraz zachowania działek, które mogłyby przydać się pod drogi. Upomniała się o obwodnicę, przedstawiając pomysł trasy przez okolice Ujrzanowa, Stoku Lackiego, Żaboklik, Golic i Strzały. – To bardzo ważna sprawa, bo chodzi o ułatwienie życie mieszkańcom – mówiła.

Inny ton wybrała Arletta Borkowska. Za mocne strony Siedlec uznała edukację i sport, przypominając, że osiągnięcia szkół, uczelni i zawodników również można przekuć w rozwój miasta. Podkreślała znaczenie przygotowań do kolejnego okresu finansowania unijnego. Jej zdaniem strategia nie powinna trafić na półkę, lecz być aktualizowana, gdy będzie wiadomo, co się udało, a co należy poprawić.

Nieidealny, ale niezbędny

Odnosząc się do dyskusji, prezydent Tomasz Hapunowicz najpierw odpowiedział radnym, którzy mówili, że chcą mieć wpływ na kształt strategii. – Zmarnowaliście tą szansę, bo było 1,5 roku na to, żeby pracować nad tą strategią – ripostował. Przypomniał, że w sprawie tego dokumentu odbywały się spotkania, warsztaty i konsultacje. Zarzucił Drabiowi, że nie widział go na żadnym etapie prac, a sam – jak mówił – zgłosił ponad 100 uwag do pierwszej wersji dokumentu. Podkreślał udział urzędników i kierowników miejskich instytucji, dzięki któremu diagnoza znacznie się rozrosła.

Odniósł się też do sporu o liczbę mieszkańców. Zaznaczył, że dane oparte na „śladach życia” pochodzą z eksperymentalnego badania i jego zdaniem nie mogą zastąpić dotychczasowych statystyk. Przyznał, że strategię być może trzeba będzie aktualizować, gdy znane będą szczegóły przyszłych programów unijnych.

Włodaż miasta argumentował też, że zbyt sztywne zapisy mogłyby utrudnić ubieganie się o dotacje. – Może ten dokument nie jest idealny, ale jest nam po prostu niezbędny do dalszego funkcjonowania, do dalszego pozyskiwania pieniędzy, do dalszego rozwoju naszego miasta – apelował o poparcie.

Zgodziła się z nim radna Bożena Uziębło. Jak przypomniała, sama zgłaszała na posiedzeniach komisji uwagi dotyczące m.in. edukacji, pracy oraz przyszłości centrum i deptaku. Nie uważała jednak tych zastrzeżeń za powód do odrzucenia dokumentu.

Większość powiedziała „tak”

W głosowaniu przeważył pogląd, że nawet niedoskonała strategia jest miastu potrzebna. Za jej przyjęciem opowiedziało się 18 radnych. Przeciw zagłosował Maciej Drabio. Troje radnych – Roman Ignaciuk, Andrzej Sitnik i Hanna Skup – wstrzymało się od głosu.

Siedlce mają więc drogowskaz na lata 2025–2035. O tym, czy pokazuje właściwą drogę, zdecydują jednak nie kolejne strony opracowań, lecz to, co przez najbliższą (niecałą) dekadę zmieni się w samym mieście.