Siedlce: będzie rewolucja w wykupie mieszkań?

Dla jednych 80% bonifikaty, dla innych najwyżej 60. Przy wykupie mieszkania komunalnego w Siedlcach znaczenie mają warunki najmu i liczba niesprzedanych lokali w budynku. Petycja do rady miasta proponuje dodatkową ulgę, sięgającą 90%. Kto miałby ją dostać i czy do tego dojdzie?

Zacznijmy od tego, jak tak kwestia wygląda w Siedlcach obecnie.

Najpierw adres i umowa

Droga od najemcy do właściciela zaczyna się od sprawdzenia adresu. Uchwała z 27 kwietnia 2012 r. pozwala na bezprzetargową sprzedaż miejskich mieszkań ich najemcom, jeśli umowy najmu zawarto na czas nieoznaczony. Dotyczy to lokali w konkretnych budynkach wymienionych w załączniku.

Uchwała z 29 grudnia 2025 r. zmieniła ten wykaz. Znalazło się w nim 71 budynków, m.in. przy ul.: 3 Maja, Floriańskiej, Młynarskiej, Sokołowskiej i Wyszyńskiego. Liczba ta oznacza adresy budynków, a nie konkretne mieszkania do wykupienia.

Ubiegłoroczna zmiana nie podniosła też stawek bonifikat. Podstawowe zasady przewidują 80-procentową obniżkę ceny dla najemcy, z którym umowę najmu danego lokalu zawarto przed 10 lipca 2001 r. Drugi wariant dotyczy sytuacji, gdy w budynku pozostały najwyżej 3 niesprzedane lokale, których najemcy nie spełniają tego warunku. Wówczas bonifikata wynosi 5% za każdy pełny rok najmu danego mieszkania, ale nie więcej niż 60%.

Uchwała uwzględnia także najemców, którzy bezpośrednio przed zawarciem umowy na obecne mieszkanie wynajmowali inny lokal należący do miasta. Przewiduje również bonifikaty dla osób, którym wypowiedziano umowę, a następnie zawarto ją ponownie po uregulowaniu zaległości czynszowych i kosztów sądowych. Przepisy nie kończą się więc na prostym porównaniu dat w aktualnej umowie.

Może być mniej

Ale 80 czy 60% to nie zawsze ostateczna wysokość ulgi. Jeśli w ciągu 5 lat przed złożeniem wniosku o sprzedaż miasto remontowało lub modernizowało budynek czy mieszkania, bonifikatę pomniejsza się o wydane kwoty (z uwzględnieniem amortyzacji). Odliczana jest także kwota umorzonych zaległości czynszowych, jeżeli przez ostatnie 5 lat najemca otrzymał taką pomoc.

Co ważne, nie trzeba wykładać całej ceny jednorazowo. Kiedy nabywca o to zawnioskuje, pomniejszona o bonifikatę kwota może zostać rozłożona na raty. Przed podpisaniem aktu notarialnego trzeba wpłacić przynajmniej połowę, a resztę można spłacać w ratach rocznych – maksymalnie przez 3 lata.

Rozszerzająca propozycja

9 września do rady miasta wpłynęła petycja, która proponuje dopisanie do tych zasad kolejnego rozwiązania. Jak się okazuje, mieliby z niego korzystać najemcy posiadający orzeczenie o niepełnosprawności lub o niezdolności do pracy, którzy nie spełniają warunków obu dotychczasowych bonifikat.

Autorzy pisma proponują, by w uchwale o bonifikatach znalazł się punkt brzmiący: „W przypadku najemców, posiadających orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o niezdolności do pracy i niespełniających warunków określonych w ust. 1 i 2, wyraża się zgodę na udzielenie im bonifikaty w wysokości 5%, za każdy pełny rok najmu danego lokalu, jednak łącznie nie więcej niż 90%”.

Jak wyliczono w petycji, 10 pełnych lat najmu dawałoby 50% bonifikaty, 15 lat – 75%, a 18 lat – maksymalne 90%. Nie byłaby to zatem automatyczna, najwyższa zniżka dla każdego najemcy z orzeczeniem. Jej wysokość zależałaby od długości najmu.

Ważne jest także zastrzeżenie dotyczące osób niespełniających obecnych warunków. Petycja nie proponuje prostego podniesienia z 60 lub 80 do 90% bonifikaty wszystkim najemcom z niepełnosprawnościami. Chodzi o dodatkową możliwość dla wskazanej grupy pozostającej poza dotychczasowymi kategoriami.

Propozycja nie zmienia wykazu budynków ani wymogu najmu na czas nieoznaczony. Nie przewiduje też uchylenia przepisów o pomniejszaniu bonifikaty. Dlatego nawet postulowane 90% nie powinno być odczytywane jako bezwarunkowa obietnica zakupu za 10% ceny.

Argument społeczny, ale bez wyliczeń

Uzasadnienie petycji odwołuje się do trudnej sytuacji finansowej najemców z orzeczeniami. Osoby składające pismo wskazują na utrzymywanie się ze świadczeń publicznych oraz brak możliwości dodatkowego zatrudnienia i zaciągnięcia kredytu. – Powyższa propozycja ma na celu zapewnienie godnej egzystencji najemcom lokali komunalnych, którzy są osobami niepełnosprawnymi – przekonują.

Ważne, że proponowany przepis nie uzależnia ulgi od wysokości dochodów ani nie różnicuje jej według stopnia niepełnosprawności. Petycja nie podaje również liczby potencjalnych beneficjentów ani przewidywanych skutków finansowych dla miasta. Ponieważ w piśmie zawarto informację, iż zostało nadane w Warszawie, można odnieść wrażenie, że podobny wniosek skierowano do innych samorządów w Polsce.

A w innych miastach?

Okazuje się bowiem, że w Białymstoku 19 grudnia 2025 r. złożono petycję w sprawie podjęcia działań umożliwiających wykup mieszkań komunalnych z bonifikatą. Urząd opublikował ją wraz z odpowiedzią w lutym tego roku.

Przykładem dodatkowych preferencji dla określonych grup najemców jest natomiast Bełchatów. W marcu miasto informowało o programie z podstawowymi bonifikatami od 50 do 60% i dodatkową 5-procentową ulgą dla rodzin wielodzietnych tworzących wspólne gospodarstwo domowe oraz kombatantów. Była to oferta czasowa – termin składania wniosków upływał 31 marca.

A zatem w naszym kraju są zarówno petycje o tańszy wykup, jak i programy przyznające dodatkowe ulgi wybranym grupom. Jak będzie w Siedlcach, przekonamy się, kiedy rada miasta rozpatrzy wrześniową petycję.