Od prywatnych zbiorów po wielkie muzealne kolekcje – Muzeum Regionalne stało się dziś, 12 czerwca, miejscem spotkania badaczy, muzealników i potomków ziemiańskich rodów. Wszystko za sprawą XII sesji naukowej o ziemiaństwie, której tegoroczna edycja nosi tytuł „Ziemianie kolekcjonerzy – ziemiaństwo w kolekcjach”.

Tegoroczny temat przewodni koncentruje się na kolekcjonerstwie – rozumianym nie tylko jako gromadzenie przedmiotów, ale także jako forma troski o pamięć, historię i materialne ślady przeszłości.

Uczestników powitał Sławomir Kordaczuk, dyrektor Muzeum Regionalnego w Siedlcach. Tradycyjnie sesję otworzyła promocja książki dokumentującej XI spotkanie - „Ziemianie artyści”.

Sesję prowadzi wicedyrektor Muzeum Regionalnego Krzysztof Chaberski. - Ziemiaństwo w Polsce, na Mazowszu ma się dobrze. Odradza się, co bardzo cieszy – podkreślił. I dodał, że na Mazowszu znajduje się ponad 8,8 tys. zabytków, z czego 8,5 tys. wpisanych jest do rejestru zabytków.

Od pasji do muzeum

Program tegorocznej sesji jest niezwykle bogaty. Jako pierwszy głos zabierze Marek Sosenko z Fundacji Zbiorów Rodziny Sosenko w Krakowie, który opowie o drodze od prywatnej kolekcji do muzeum. Z kolei prof. Franciszek Midura z Akademii Nauk Stosowanych Wincentego Pola w Lublinie przybliży zbiory Edwarda Krasińskiego i Zygmunta Glogera – czołowych działaczy Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości oraz Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

O wyjątkowej postaci Anny z Sapiehów Jabłonowskiej i jej Gabinecie Historii Naturalnej w Siemiatyczach i Kocku opowie Piotr Szymon Łoś z Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego.

Rodzinne wspomnienia i utracone zbiory

Wśród prelegentów znaleźli się również potomkowie ziemiańskich rodzin. Maria Makowiecka, wnuczka ostatnich właścicieli majątku w Woli Suchożebrskiej, przedstawi zbiory z Michałówki pod Kamieńcem Podolskim. Katarzyna Markiewicz, wnuczka ostatnich właścicieli majątku w Wodyniach, zaprezentuje kolekcję pocztówek patriotycznych swojego dziadka, Jana Wiktora Newelskiego. Z kolei Beata Gołembiowska, wnuczka ostatnich właścicieli majątku Straszków, opowie o losach ziemiańskich kolekcji po reformie rolnej.

Tematykę dramatycznych powojennych wydarzeń podejmie również Damian Sitkiewicz z warszawskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Jego wykład poświęcony będzie administracyjnej grabieży wyposażenia dworów podczas realizacji reformy rolnej w 1944 r. we wschodniej części województwa mazowieckiego.

Kolekcje, które przetrwały

Uczestnicy sesji poznają także niezwykłe historie konkretnych zbiorów. Marcin Rydzewski z Muzeum Przyrody – Dworu Lutosławskich w Drozdowie zaprezentuje kolekcję etykiet z tamtejszego browaru. Marcin Schirmer z Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego postawi intrygujące pytanie: „Henryk Ciecierski – jeszcze zbieracz czy już kolekcjoner?”. Prof. Jan Wiktor Sienkiewicz z Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu opowie o czterdziestu latach zbiorów Olgi i Tadeusza Lutawińskich w Lublinie.

Lokalny akcent wprowadzi Joanna Zielińska, emerytowana pracownica Czytelni Regionalnej Miejskiej Biblioteki Publicznej w Siedlcach, która przedstawi pasję kolekcjonerską Danuty Giewartowskiej. Szymon Chwesiuk z Muzeum – Fabryki Wódek i Likierów Rektyfikacji „Cieleśnica” opowie o organizacji muzeum nawiązującego do tradycji majątku Stanisława Rosenwertha.

Sesję zamkną dwa wystąpienia poświęcone odbudowanym siedzibom: Waldemar Gujski przedstawi dwór w Gałkach w powiecie węgrowskim – „wskrzeszony przez kolekcjonera strażnik polskiej tożsamości”, a Andrzej Kołder opowie o Muzeum Kultury Szlacheckiej w Kopytowej.

Sobota w terenie

Konferencja ma także swój praktyczny wymiar. W sobotę, 13 czerwca, uczestnicy wyruszą w trasę po zabytkowych obiektach powiatu łosickiego. Na trasie zaplanowano poczęstunek, a dzień zakończy uroczysta kolacja w Muzeum Ziemiaństwa w Dąbrowie.