Pamiętali o odważnych

– Mamy obowiązek zrobić wszystko, by Polska, którą nam pozostawili, była silna, bezpieczna i wolna – mówił wójt Wojciech Klepacki podczas uroczystości upamiętniających 87. rocznicę Bitwy pod Wolą Wodyńską.

Przypomnijmy: bitwa była częścią rozległych walk toczonych 13–14 września 1939 r. przez rozproszone oddziały 1. Dywizji Piechoty Legionów, próbujące wyrwać się z niemieckiego okrążenia i dotrzeć do lasów Jagodne.

Ciężkie straty Polaków

Najtragiczniejszym epizodem było starcie 14 września o świcie, kiedy spóźniony w marszu II batalion 6. Pułku Piechoty Legionów natknął się w Woli Wodyńskiej na przygotowaną niemiecką obronę. Po ciężkim boju pod Kałuszynem 1. Dywizja Piechoty Legionów gen. Wincentego Kowalskiego maszerowała na południowy wschód. Dowódca chciał przed świtem opanować rejon Wodyń, Oleśnicy, Woli Wodyńskiej i Rudy, a następnie przedostać się do lasów Jagodne. Marsz odbywał się nocą z 12 na 13 września.

13 września polskie oddziały zaskoczyły niemiecką kompanię kolarzy w Wodyniach, walczyły z pojazdami pancernymi, zdobyły po zaciętym boju Oleśnicę i przesunęły część 6. Pułku Piechoty Legionów w kierunku Woli Wodyńskiej.

Nad ranem 14 września do Woli Wodyńskiej dotarł opóźniony II batalion 6. Pułku Piechoty Legionów wraz z częścią pododdziałów pułkowych. Natknął się na przygotowane stanowiska niemieckiej piechoty, wspieranej przez broń maszynową i pojazdy pancerne. Polacy wdarli się do wsi i podejmowali kolejne próby przebicia, lecz ponieśli bardzo ciężkie straty. Resztki batalionu zostały odrzucone w stronę lasu. W czasie tych wydarzeń 6. pułkiem dowodził ppłk Jan Kasztelowicz. Dotychczasowy dowódca, płk Stanisław Engel, został ranny 12 września pod Kałuszynem.

Po zakończeniu walk mieszkańcy Woli Wodyńskiej i okolicznych wsi zebrali z pobojowiska ciała ponad 200 żołnierzy i pochowali je na skraju miejscowości. Miejscowi rolnicy wykonali dębowy krzyż i drewniane ogrodzenie; drewno miał ofiarować Henryk Werner, właściciel majątku w Nowinach, legionista i oficer Wojska Polskiego.

Po wojnie miejsce pochówku uporządkowano. W 1980 r., z inicjatywy ówczesnego proboszcza ks. Zbigniewa Bieńkowskiego, ustawiono na cmentarzu duży dębowy krzyż. Organizacje kombatanckie umieściły koronę na głowie orła wieńczącego pomnik.

Odwaga i odpowiedzialność

Tegoroczne obchody miały miejsce 13 września na Cmentarzu Wojennym w Woli Wodyńskiej. Uroczystości rozpoczęły się od wprowadzenia pocztów sztandarowych. Następnie wspólnie odśpiewano hymn państwowy.

Uczestników powitał wójt Wojciech Klepacki. Jak mówił, miejscowy cmentarz to miejsce szczególne. – Spoczywa tu 240 polskich żołnierzy, którzy w nocy z 13 na 14 września 1939 r. oddali życie za Polskę. Mieli mniej sprzętu, mniej możliwości i słabszą pozycję. Mieli jednak coś, czego nie da się zmierzyć liczbą karabinów czy amunicji: odwagę i poczucie odpowiedzialności za swoją Ojczyznę – podkreślił.

Jak dodał, współcześnie Polacy nie muszą walczyć na froncie: – Ale to nie znaczy, że nie mamy za co odpowiadać. Naszą walką jest dziś budowanie silnej Polski, zaczynając od własnej Gminy: od dobrych szkół, bezpiecznych dróg, sprawnych służb, silnych OSP i dobrej współpracy z wojskiem. Ale przede wszystkim od ludzi, którzy nie czekają, aż ktoś zrobi coś za nich.

Jak zaznaczył włodarz gminy Wodynie, silna Polska zaczyna się od silnych wspólnot. – A silna wspólnota zaczyna się od prostego pytania: Nie: „Ktoś powinien to zrobić?” Ale: „Co ja mogę zrobić?”. To jest nasza odpowiedzialność wobec tych, którzy spoczywają tutaj – przekonywał Wojciech Klepacki. – Oni oddali życie za Polskę. My mamy obowiązek zrobić wszystko, by Polska, którą nam pozostawili, była silna, bezpieczna i wolna.

Gospodarz uroczystości podziękował wszystkim, którzy pomagają pielęgnować pamięć o zdarzeniach sprzed 87 lat. Byli to m.in.: Gminny Ośrodek Kultury, Spółdzielnia Socjalna „Serwis Komunalny”, uczniowie i nauczyciele Zespołu Szkół w Wodyniach, Koło Gospodyń Wiejskich z Woli Wodyńskiej, Waldemar Lewandowski – sołtys Woli Wodyńskiej oraz druhny i druhowie OSP. Wójt docenił też uczestniczące w uroczystości poczty sztandarowe: Zespołu Szkół w Seroczynie, Zespołu Szkół w Wodyniach, Zarządu Gminnego Związku OSP RP w Wodyniach na czele z Jednostką OSP Wola Wodyńska, Jednostki OSP w Rudniku Małym i Jednostki OSP w Wodyniach.

Uroczystą Mszę Świętą Polową w intencji żołnierzy poległych sprawował ks. Krzysztof Buczyński. Mszy towarzyszyła oprawa muzyczna Zespołu Wokalno-Aktorskiego „Sonanto”. Wystąpili również uczniowie Zespołu Szkół w Wodyniach, prezentując przygotowany program artystyczny. Po Mszy Świętej złożono wiązanki ku czci poległych żołnierzy. Na zakończenie na uczestników czekał żołnierski poczęstunek przygotowany przez KGW „Super Babki” z Woli Wodyńskiej.