Bo człowiek potrzebuje więcej

Jeszcze niedawno pomoc społeczna kojarzyła się głównie z wypłatą zasiłków i wsparciem dla rodzin dysfunkcyjnych. W Zbuczynie rozmawiano o tym, że ten stereotyp odchodzi do lamusa.

Rok funkcjonowania Centrum Usług Społecznych w Zbuczynie stał się doskonałą okazją do podsumowań. 19 lutego w Zawadach odbyło się Forum Usług Społecznych. Wydarzenie zgromadziło nie tylko lokalnych liderów, ale także przedstawicieli samorządów z ościennych powiatów: siedleckiego, sokołowskiego i łosickiego. – Podczas konferencji chcieliśmy opowiedzieć o swoim doświadczeniu: co działa, co nie działa i dlaczego warto – mówi wójt Hubert Pasiak. – Samorząd musi inwestować w infrastrukturę, ale jeszcze wyżej powinien stawiać w inwestycje w człowieka, których często nie widać. Troska o ludzi i odpowiedzialność za ich codzienne bezpieczeństwo, dziś i w przyszłości, to główny cel CUS i naszego samorządu.

Nie zostać na peronie

Jak podkreśla przewodnicząca rady gminy Agnieszka Dziewulska, decyzja o utworzeniu CUS zapadła w radzie jednogłośnie. Radni nie mieli wątpliwości co do sensu projektu, przede wszystkim zaufali ludziom, którzy mieli go prowadzić. – Wiedzieliśmy, że w rękach Joanny Karpiarz, dotychczasowej kierowniczki GOPS, a obecnie dyrektor CUS, oraz jej zespołu, projekt na pewno się powiedzie – wyjaśnia Dziewulska. – Ten zespół już od lat realizował z sukcesem kolejne projekty dla mieszkańców, mieliśmy więc pewność, że to dobra decyzja, z której społeczność będzie korzystać przez lata.

Wśród gości forum była również Janina Ewa Orzełowska, członkini sejmiku województwa mazowieckiego. Jak podkreśliła, centra usług społecznych są dzisiaj oczywistością w nowoczesnej polityce społecznej, a gminy decydujące się na ich utworzenie, inwestują w przyszłość mieszkańców. – Jeśli dziś nie wsiądziemy do tego pociągu, który ruszył w przyszłość, to zostaniemy na peronie – zaznacza Orzełowska. Dodaje również, że samorząd województwa systematycznie wspiera finansowo rozwój usług społecznych.

Przykład dla regionu

Podczas forum wystąpił również prof. Mirosław Grewiński, rektor Uczelni Korczaka, jeden z największych ekspertów polityki społecznej w kraju. Jak podkreśla, CUS jest odpowiedzią na największy błąd starego systemu pomocy społecznej, który opierał się przede wszystkim na wypłacie świadczeń pieniężnych. – Samymi zasiłkami nigdy nie poprawimy jakości życia mieszkańców – tłumaczy ekspert. – Świadczenia pieniężne zabezpieczają tylko sprawy dochodowe, ale człowiek, aby czuł się dobrze, potrzebuje znacznie więcej: opieki, kontaktu z innymi ludźmi, możliwości aktywizacji, pomocy w codziennych obowiązkach. Właśnie to oferują centra usług społecznych, skierowane do seniorów, osób niesamodzielnych, wykluczonych społecznie, ale również do rodzin i młodzieży.

Jak zauważa Grewiński, Zbuczyn należy do grona nielicznych gmin w kraju, które zdecydowały się na to rozwiązanie. Obecnie w całej Polsce działa zaledwie 160 CUS-ów na ponad 2400 gmin, a na Mazowszu zaledwie 16 na ponad 300 jednostek samorządu terytorialnego. – Uważam, że CUS powinien funkcjonować w każdej gminie w Polsce. To, co udało się zrobić w Zbuczynie, jest wielką sprawą i przykładem do naśladowania dla innych samorządów – dodaje.

Siła lokalnej pomocy

Podczas Forum wielokrotnie podkreślano, że CUS nie mógłby działać tak efektywnie, gdyby nie ścisła współpraca z lokalnymi organizacjami pozarządowymi, spółdzielniami socjalnymi i podmiotami ekonomii społecznej. W przeciwieństwie do starego modelu, w którym wszystkie usługi świadczył wyłącznie zespół urzędników, CUS zleca wiele zadań organizacjom, które znają najlepiej potrzeby lokalnej społeczności.

Jak wyjaśnia Michał Braun, dyrektor Narodowego Instytutu Wolności, instytucja, którą reprezentuje, wspiera organizacje pozarządowe nie tylko poprzez zlecanie im zadań, ale również inwestycje w ich rozwój: – Przekazujemy pieniądze na zakup sprzętu i wyposażenia, organizujemy szkolenia dla pracowników i wolontariuszy. Dzięki temu organizacje stają się coraz bardziej profesjonalnym, stabilnym partnerem dla samorządu, a mieszkańcy otrzymują usługi lepszej jakości.

CUS w Zbuczynie jest beneficjentem programu grantowego „Premia Społeczna”, realizowanego przez Fundację Fundusz Współpracy. Jej przedstawiciel Daniel Prędkopowicz mówi, że program pozwala samorządom na sfinansowanie szerokiego zakresu usług społecznych, od opieki wytchnieniowej dla opiekunów osób chorych, przez usługi opiekuńcze dla seniorów, po zajęcia dla dzieci i młodzieży.

Efekty tej współpracy widać na każdym kroku w gminie. Jak opowiada Magdalena Kubak, prezes lokalnej spółdzielni socjalnej „Pomocna”, która wykonuje wiele zadań zleconych przez CUS, instytucja pozwala lokalnym inicjatywom rozwijać się i pomagać: – Realizujemy dla mieszkańców usługi pielęgniarskie, rehabilitacyjne, oferujemy bezpłatne porady prawne. Stworzyliśmy również trzy świetlice dla dzieci pod nazwą „Młodzież w akcji”, gdzie najmłodsi mogą spędzać czas wolny i realizować swoje pasje. Jesteśmy żywym przykładem, że jeśli współpracujemy ze sobą, możemy rozwiązywać problemy naszej społeczności samodzielnie.

Konferencję zorganizował CUS Zbuczyn we współpracy ze Stowarzyszeniem SOKiAL. Prezes stowarzyszenia, Kamila Śmieciuch, podsumowując wydarzenie, zwraca uwagę na ewolucję potrzeb społecznych: – Świat się zmienia, zmieniają się potrzeby ludzi, w tym wszystkim bardzo ważną rolę odgrywają organizacje pozarządowe. Dla lokalnych NGO świadczenie usług zlecanych przez CUS to szansa na rozwój i stanie się mocnym graczem na lokalnym rynku.