W Siedleckim Centrum Onkologii odbyły się Dni Otwarte poświęcone profilaktyce czerniaka. Wydarzenie było nie tylko okazją do konsultacji dermatologicznych, ale też ważnym głosem o wciąż niskiej świadomości zdrowotnej. Szczególne znaczenie miała rozmowa z dyrektorem placówki, dr hab. n. med. Lubomirem Bodnarem, dotyczącą wczesnego wykrywania zmian skórnych i profilaktyki HPV.

W ramach Dni Otwartych pacjenci mogli skorzystać z bezpłatnych konsultacji dermatologicznych i onkologicznych, które cieszyły się bardzo dużym zainteresowaniem mieszkańców regionu. Łącznie przebadano 120 osób, a część pacjentów już podczas konsultacji wymagała dalszego leczenia specjalistycznego. Pacjentów konsultowali doświadczeni specjaliści dermatologii klinicznej, Katarzyna Woźniak oraz Cezary Kowalewski, którzy oprócz oceny zmian skórnych prowadzili również edukację pacjentów w zakresie samobadania, ochrony przed słońcem oraz profilaktyki nowotworowej skóry.

Rozmowa z Dyrektorem SCO

Podczas Dni Otwartych rozmawialiśmy z dyrektorem Siedleckiego Centrum Onkologii, Lubomirem Bodnarem. Rozmowa miała charakter bezpośredni i bardzo konkretny – dotyczyła zarówno codziennej profilaktyki, jak i problemów, które wciąż są widoczne w społeczeństwie.

– Zbliża się lato, czas zwiększonej ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Lubimy wyjeżdżać na urlopy czy wakacje, dość często korzystamy ze słońca, które niestety poza swoim dobroczynnym działaniem ma też swoje ujemne strony. Nadmiar słońca może szkodzić, więc musimy być bardzo ostrożni i bardzo wyczuleni na wszelkie zmiany, które pojawiają się na skórze, szczególnie te o charakterze znamion barwnikowych. Najbardziej niepokojące są znamiona, które w ostatnim czasie się powiększają albo pojawiają się nowe, mają średnicę większą niż pół centymetra, mają postrzępione brzegi lub zmienia się ich kolor. Warto podkreślić, że czerniak nie zawsze musi być ciemny. Może być również czerwony. Każda taka sytuacja powinna nas zaniepokoić i powinniśmy udać się z tym do lekarza. Oczywiście nie chodzi o to, żeby od razu popadać w przesadę i bać się każdego znamienia czy pieprzyka, bo czasami takie zmiany też dodają uroku i nie każde kwalifikuje się do wycięcia. Natomiast dzisiejsze możliwości diagnostyczne dają duże szanse kontroli – dermatoskopia może być powtarzalna, obraz bywa rejestrowany i dzięki temu możemy porównywać zmiany w czasie i oceniać, czy są one groźne, czy nie – mówi profesor.

– W związku z Dniami Otwartymi już w pierwszym dniu konsultacji limit około 60 zapisów został przekroczony, a pacjenci byli zapisywani na kolejne terminy.

– Super. Bardzo się cieszymy z takiej popularności i dużego odzewu. Ta akcja jest także formą przekazu, żeby uważać i się pilnować. Mamy w Mazowieckim Szpitalu Wojewódzkim i w Siedleckim Centrum Onkologii dwóch utytułowanych profesorów dermatologów, którzy mają duże doświadczenie, i jesteśmy otwarci dla całego społeczeństwa w sposób stały. Zapraszamy pacjentów z problemami sugerującymi sprawy onkologiczne na wizyty do naszego Centrum – nie tylko w ramach akcji, ale również na wizyty planowe. Istnieje możliwość zapisania się. Nie jest tak, że ktoś, kto nie zdąży teraz, nie będzie miał już szans.

– Czy ta liczba zainteresowanych osób świadczy o tym, że społeczeństwo jest bardziej świadome – że należy się badać, że warto zapobiegać, a nie tylko leczyć?

– Na pewno mamy w naszym społeczeństwie pewną polaryzację, bo widać to także w innych programach profilaktycznych. W programie raka szyjki macicy, raka piersi czy chorób jelita grubego odzew społeczeństwa jest nadal niezbyt wysoki. Mamy oczywiście osoby bardzo świadome, które chcą się badać, zapobiegać chorobie i wykrywać ją w możliwie najwcześniejszym momencie rozwoju, kiedy jest jeszcze całkowicie wyleczalna. Te wszystkie zmiany można leczyć stosunkowo małymi metodami. Natomiast takich osób, patrząc na statystyki – np. w przypadku raka szyjki macicy, gdzie mamy jeden z najlepiej rozpracowanych programów – jest około dwudziestu kilku procent społeczeństwa, które korzystają z badań profilaktycznych.

I później mamy takie dramatyczne sytuacje, że przychodzą młode kobiety z bardzo zaawansowaną chorobą raka szyjki macicy – nowotworu, który powinien być wykryty na etapie przednowotworowym. Mamy bardzo dobry program przesiewowy, który dziś jest dodatkowo wzmocniony badaniem HPV. To wszystko jest możliwe do wykonania w naszym szpitalu i w Siedleckim Centrum Onkologii – takie usługi są realizowane, ale także szczepienia przeciw HPV są wykonywane na poziomie zaledwie około 11% dzieci, które są do tego kwalifikowane.

Mam takie doświadczenie, gdzie pacjentka przyszła w bardzo zaawansowanym stadium choroby, wymagającym rozpoczęcia bardzo rozległego leczenia operacyjnego – gdzie należało wyłonić trzy stomie, dwie na nerkach i jedną na jelicie grubym. I przyszła z córką, która ma już swoje dzieci – wnuczki w wieku 9 lat, które kwalifikowałyby się do programu szczepień. Kiedy zapytałem, czy córka pacjentki jest zaszczepiona, ta, która już widziała chorobę bardzo blisko, w sposób namacalny, i wie, co taka choroba może zrobić z człowiekiem – odpowiedziała, że nie jest zaszczepiona i w ogóle nie wiedziała, że można się szczepić. A jeśli chodzi o wnuczki – dopiero teraz dowiaduje się o takiej możliwości. Dla mnie to są zatrważające rzeczy, bo to była kobieta, która nie sprawiała wrażenia osoby nierozumiejącej świata czy o niskim statusie społecznym – wręcz przeciwnie, mająca pełną świadomość otoczenia.

– No właśnie. Jeśli chodzi o szczepienia HPV, jest dużo zwolenników, ale też i przeciwników… Dlaczego warto się szczepić i chronić swoich bliskich?

– Właśnie tego nie rozumiem. Dzisiaj powinniśmy iść z profilaktyką w kierunku dzieci i nastolatków i zabezpieczać tę populację, zarówno dziewczynki, jak i chłopców, na lata. Mamy dostępne bezpłatne szczepienia. One niwelują w bardzo dużym stopniu możliwość zachorowania na nowotwory związane z wirusem HPV – czyli nie tylko raka szyjki macicy, ale także raka pochwy, sromu, nowotworów jamy ustnej i gardła, a także nowotworów odbytu. Zakres ochrony jest bardzo wysoki u obu płci.

– Ostatnio dużo mówi się o nowotworach skóry, czerniaku i chorobach płuc. Co dalej stoi przed Siedleckim Centrum Onkologii?

– Mamy dość bogatą ofertę i stale się rozwijamy. Te wszystkie programy, które są dedykowane pacjentom, to nie są pojedyncze działania. Jesteśmy dostępni praktycznie każdego dnia. Jesteśmy otwarci na wszystkich pacjentów. Nie we wszystkich nowotworach można od razu wykryć chorobę, ale powinniśmy zwracać uwagę na wszelkie sygnały, które mogą nas niepokoić. Warto zgłaszać się do lekarza, także lekarza rodzinnego, aby pogłębiać diagnostykę. Nie wolno machać ręką i zakładać, że „samo przejdzie”. Trzeba obserwować wszystko, co nowe pojawia się w naszym organizmie. Na pewno w Siedleckim Centrum Onkologii to nie ostatnia taka akcja profilaktyczna